Bài giảng Công nghệ 10 (Cánh diều) - Bài 6: Ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất 1 số giá thể cây trồng

 KHỞI ĐỘNG
Em hãy cho biết sự khác nhau về môi trường 
sống của cây cà chua trong Hình 6.1A và 6.1B. BÀI 6: 
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO 
 TRONG SẢN XUẤT MỘT SỐ 
 GIÁ THỂ CÂY TRỒNG 1. Khái niệm giá thể trồng cây
1.1. Định nghĩa
Giá thểGiá là tên thể gọi trồng chung cây làcủa gì ?các Có vật mấy liệu loại hoặc giá hỗnthể trồnghợp cáccây ?vật liệu 
 giúp tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển bộ rễ cây trồng. 1.2. Phân loại
Giá thể hữu cơ (có nguồn gốc từ thực vật
và động vật): rêu than bùn, mùn cưa, vỏ cây
thông, vỏ cây, xơ dừa, trấu hun, phân
chuồng,...
 Giá thể vô cơ (có nguồn gốc từ các loại đá, 
 cát, sỏi): đá trân châu Perlite, đá khoáng 
 Vermiculite, sỏi nhẹ Keramzit,... Câu 1: Giá thể và đất trồng có điểm gì giống và khác nhau? 
Câu 2: Theo em, thế nào là một giá thể tốt?
 Đáp án
 Câu 2: Một giá thể tốt là loại có khả năng giữ nước tương 
Câu 1:
 đương với độ thoáng khí, và có các đặc điểm sau:
• Giống nhau: đều cung cấp oxi, nước, dinh dưỡng cho cây.
•• KhácCó khảnhau năng: đất giữtrồng ẩm,là húttự ẩmnhiên, nhanh,còn thấmgiá thể nướcphải dễqua dàng.quy 
 • trìnhCó khảsản năngxuất nhiềugiữ độdinh thoángdưỡng khí.hơn
 • Có pH trung tính và khả năng ổn định pH. 2. Ứng dụng công nghệ cao trong sản 
xuất một số giá thể trồng cây 2.1. Công nghệ sản xuất viên nén xơ dừa
 Xơ dừa là sản phẩm chế biến từ quả dừa. Bóc tách xơ dừa
 sẽ thu được mụn dừa (chiếm 70% trong xơ). Mụn dừa là
 nguồn nguyên liệu hữu ích dùng làm giá thể trồng cây. • Quan sát Hình 6.3 và nêu quy
 trình sản xuất giá thể xơ dừa.
• Vì sao người ta sản xuất ra các
 loại viên nén xơ dừa có kích thước
 khác nhau như Hình 6.3? Đáp án
➢ Quy trình sản xuất giá thể xơ dừa:
 Chuẩn bị dừa nguyên liệu → Tách vỏ dừa → Tách mụn
 dừa thô → Xử lý tanin và lignin, ủ → Dùng máy ép nhiên
 liệu ép viên → Thành phẩm.
➢ Tùy mục đích sử dụng khác nhau và tùy vào kích thước
 từng loại cây trồng to bé khác nhau mà viên nén xơ dừa
 có kích thước khác nhau. Tại sao phải loại bỏ tanin và lignin ra khỏi mụn dừa? • Cần xử lý, tách tanin và lignin ra khỏi mụn dừa vì 2
 chất này cản trở sự trao đổi chất của bộ rễ, gây ảnh
 hưởng xấu đến cây trồng.
• Sau khi xử lý tanin và lignin, ta có thể sử dụng làm
 giá thể hoặc phối trộn với các vật liệu khác thành giá
 thể tuỳ theo loại cây trồng. Tác dụng của viên nén xơ dừa
• Chứa nhiều chất dinh dưỡng tốt cho quá trình hạt nảy mầm.
• Sử dụng viên nén sẽ tiết kiệm chi phí nhân công (không có
 công đoạn đóng bầu ươm).
• Rút ngắn thời gian chăm sóc, viên nén đã chứa đầy đủ chất dinh 
 dưỡng cho hạt mầm phát triển tự nhiên, tự tăng tính đề kháng
 chống sâu bệnh.
• Viên nén xơ dừa dễ vận chuyển, tiện dụng, sạch sẽ và thân thiện 
 với môi trường do không dùng túi nilon. 2.2. Công nghệ sản xuất giá thể sỏi nhẹ Keramzit
 Sỏi nhẹ Keramzit (đất nung trồng cây) là vật liệu nhân tạo
 được nung từ các loại khoáng sét dễ chảy, sỏi có cấu trúc tổ
 ong gồm các lỗ rỗng, nhỏ và kin. Xương và vỏ của chúng rất
 vững chắc và xốp. • Hãy mô tả quy trình sản xuất sỏi nhẹ Keramzit trong Hình 6.5.
• Vì sao sỏi nhẹ Keramzit (Hình 6.6A) lại có khả năng giữ nước,
 chất hữu cơ để cung cấp cho cây trồng? Ưu điểm của giá thể
 sỏi nhẹ Keramzit. ➢ Quy trình sản xuất sỏi nhẹ keramzit: 
 Chuẩn bị nguyên liệu đất sét → Xử lý đất sét lần 1 → Xử lý đất sét 
 lần 2 → Nhào đất và phối trộn - Vẽ viên, phơi sỏi → Nung sỏi → Ngâm 
 dung dịch dinh dưỡng → Sử dụng.
➢ Ưu điểm của giá thể sỏi nhẹ Keramzit: 
• Giữ nước, chất hữu cơ cung cấp cho cây, tránh hiện tượng ngập úng, 
 thối rễ cây. 
• Giá thể tạo môi trường thông thoáng, vi sinh vật có lợi phát triển, môi 
 trường sạch mầm bệnh.
• pH trung tính giúp cây có môi trường sinh trưởng và phát triển tốt. LUYỆN TẬP
 Có thể tạo ra giá thể phối trộn hay không? 
 Cho ví dụ. .
gợi ý: Trộn theo tỉ lệ các chất có nguồn gốc hữu cơ với nhau
vô cơ với nhau, vô cơ với hữu cơ để tạo thành giá thể trồng
cây được không? Giá thể trồng cây hoa lan khác giá thể trồng
cây rau mầm như thế nào?... Giá thể xơ dừa chuyên cho các cây thân leo ăn củ – quả:
• 40% Mụn dừa + 30% Xơ dừa + 30% Mảnh dừa.
• Dạng sợi kết hợp mảnh và có phá các hạt mụn nhỏ. Lý tưởng cho 
 các loại cây có bộ rễ lớn cần không gian phát triển như các loại 
 cây thân leo.
• Khả năng giữ ẩm cao, khả năng thoát nước tốt, kết cấu giá thể lý 
 tưởng để rễ bám chắc. Vì sao sử dụng viên nén xơ dừa mang lại
hiệu quả kinh tế cao hơn các loại giá thể khác? ĐÁP ÁN
• Chứa nhiều chất dinh dưỡng tốt cho quá trình hạt nảy mầm.
• Sử dụng viên nén sẽ tiết kiệm chi phí nhân công (không có
 công đoạn đóng bầu ươm).
• Rút ngắn thời gian chăm sóc, viên nén đã chứa đầy đủ chất 
 dinh dưỡng cho hạt mầm phát triển tự nhiên, tự tăng tính đề
 kháng chống sâu bệnh.
• Viên nén xơ dừa dễ vận chuyển, tiện dụng, sạch sẽ và thân 
 thiện với môi trường do không dùng túi nilon. VẬN DỤNG
Câu 1: Vì sao giá thể dùng để ươm cây khác 
 giá thể dùng để trồng cây?