Bài giảng Sinh học 10 (Kết nối tri thức) - Bài 25: Một số bệnh do virus và các thành tựu trong nghiên cứu ứng dụng virus

 BÀI 25 
 MỘT SỐ BỆNH DO VIRUS 
 VÀ CÁC THÀNH TỰU TRONG 
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG VIRUS KHỞI ĐỘNG
 TÌNH HUỐNG
"Ở địa phương em có một người A đi từ vùng có dịch Covid 
19 về nhưng không khai báo y tế. Khi bị phát hiện, người A 
đã tiếp xúc với 50 người trong thôn. Cả thôn đang rất lo 
lắng chưa biết làm thế nào? Bằng hiểu biết của mình, em 
hãy đề xuất cách giải quyết để mọi người yên tâm hơn. Từ 
đó, hãy đặt ra các câu hỏi thắc mắc về việc phòng tránh 
bệnh do virus gây ra" KHỞI ĐỘNG I. CƠ CHẾ GÂY BỆNH CHUNG CỦA VIRUS
 Học sinh làm việc nhóm cặp đôi nghiên cứu 
thông tin trong SGK, trả lời câu hỏi 1, 2 ở phần 
Dừng lại và suy ngẫm SGK/146:
 1. Virus gây bệnh theo các cơ chế nào? 
 2. Loại virus có vật chất di truyền là DNA hay 
RNA sẽ dễ phát sinh các chủng đột biến mới? Giải 
thích I. CƠ CHẾ GÂY BỆNH CHUNG CỦA VIRUS II. MỘT SỐ BỆNH DO VIRUS
Hãy quan sát hình 1, 2, đọc tài liệu về một số bệnh do virus 
trong palet và hoàn thành PHT1 
 4 
 1 2 3 
 8 
 5 6 7 
 Hình 1. Một số virus gây bệnh ở người 
 (1): virus gây suy giảm miễn dịch ở người (human immunodeficiency); (2) virus gây bệnh cúm mùa 
 (influenza); (3): virus gây bệnh sởi (paramyxo); (4): virus gây bệnh rubella (rubella); (5): virus gây bệnh 
 viêm đường hô hấp cấp (corona); (6): virus gây bệnh tả (rota); (7): virus gây bệnh viêm gan B (hepatitis B); 
 (8): virus gây bệnh viêm não Nhật Bản (flavi). I. MỘT SỐ BỆNH DO VIRUS GÂY BỆNH Ở NGƯỜI, ĐỘNG 
 VẬT VÀ THỰC VẬT
Hãy quan sát hình 1, 2, đọc tài liệu về một số bệnh do 
virus trong palet và hoàn thành PHT1 
 (4) 
 (3) 
(1) (2) 
11
 e 
 (5) (6) 
 Hình 2. Một số virus gây bệnh ở động vật 
 (1): virus gây bệnh dịch tả lợn Châu Phi (African swine fever); (2): virus gây bệnh lở 
mồm long móng gia súc (Aphtho); (3): virus gây bệnh heo tai xanh (Arterivirus); (4) virus 
 gây bệnh cúm gia cầm H5N1 (H5N1); (5) virus gây bệnh đốm trắng ở tôm (Whispo 
 virus); (6) virus gây bệnh mùa xuân trên cá chép (Rhabdo virus carpio) Phiếu học tập số 1: Một số bệnh do virus
Tên bệnh Cấu tạo Quá trình Phương Cách 
 virus gây nhân lên thức lây phòng 
 bệnh truyền chống
1.Hội 
chứng 
AIDS
2.Bệnh 
cúm
3.Bệnh ở 
thực vật do 
virus PHẦN TRÌNH BÀY CỦA CÁC NHÓM 1. Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) ở người 2. Bệnh cúm ở người và động vật 
Hình 3. Các phương thức lây truyền của virus corona 2019 (Sars-Cov 2) 
 Nguồn: 
ttps://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2014/12/01/364749313/ebola-
 Nguồn: 
 in-the-air-what-science-says-about-how-the-virus-spreads 
 00535-6 
Virus có thể lây lan trong không khí theo hai cách: bên trong các giọt lớn rơi nhanh xuống đất (màu đỏ), hoặc bên trong các giọt nhỏ 
 bay lơ lửng trong không khí (màu xám). Trong con đường đầu tiên, được gọi là lây truyền qua giọt nhỏ, vi-rút chỉ có thể lây lan từ 
người bị bệnh khoảng 3 đến 6 feet. Trong con đường thứ hai, được gọi là lây truyền qua đường hàng không, vi rút có thể di chuyển từ 
 30 feet trở lên (1 feet = 0,3m) 
 Hình 4. Sự lây truyền virus trong không khí 
Nguồn: Nguồn: 
cd03-45ba-bfea-5cd7761b59b1/PubMedCentral/8f4f1f5e-cd03- 
 45ba-bfea-5cd7761b59b1.pdf MODES-DE-TRANSMISSION-DU-VIRUS-
 ZIKA_fig2_309118054 
 Hình 5. Con đường lây truyền virius Zika 
Hình 6. Lây truyền virus qua hành động bắt tay Hình 7. Phương thức lây truyền của virus ở thực vật do vết cắn của côn trùng 3. Bệnh ở thực vật do virus
 -Virut xâm nhập vào TBTV qua các vết thương cơ 
 giới (Vết cắn, xây xát..)
-Virut từ TB này sang TB khác nhờ cầu sinh chất
-Tác hại: Cây bị thay đổi về hình thái: thân lùn, 
còi cọc, lá bị đốm vàng, xoăn, héo và rụng, 
 - Phòng tránh: Chọn giống sạch bệnh, luân 
 canh, vệ sinh đồng ruộng, tiêu 
 diệt côn trùng truyền bệnh. ARN
 Bệnh xoăn lá cà chua 
Virut khảm thuốc lá
 Bệnh đốm khoai tây Bệnh vàng lá lúa Bệnh xoăn lá hoa hồng
 Bệnh gỉ sắt III. MỘT SỐ THÀNH TỰU ỨNG DỤNG VIRUS
 Học sinh làm việc nhóm cặp đôi nghiên cứu thông tin 
trong SGK, trả lời câu hỏi 1, 2, 3 ở phần Dừng lại và suy 
ngẫm SGK/153:
1. Việc sử dụng virus làm thuốc trừ sâu có ưu việt gì hơn 
so với việc dùng thuốc trừ sâu hoá học? 
2. Tại sao việc tạo ra vaccine chống lại một số virus gây 
bệnh thường gặp rất nhiều khó khăn? 
3. Ở người cần tiêm chủng vaccine phòng chống bệnh 
cúm mùa mỗi năm trong khi chỉ cần tiêm vaccine phòng 
bệnh quai bị hoặc một số bệnh khác chỉ một lần trong đời. 
Tại sao? III. MỘT SỐ THÀNH TỰU ỨNG DỤNG VIRUS
 1. Chế tạo Vaccine
 Quy trình chế tạo vaccine đặc trị Covid – 19 (